Je ziet het dit najaar overal: in winkelstraten, op Instagram, bij de koffietent op de hoek. De leren aviator jas is terug, en niet een beetje. Waar het model de afgelopen jaren vooral te vinden was bij motorclubs en vintage-winkels, hangt hij nu gewoon bij de grote ketens en bij de duurdere merken. Tijd om uit te leggen waar die terugkeer vandaan komt en hoe je er niet bij loopt als iemand die net is uitgestapt van een filmset.
Waarom iedereen het nu over leren jassen heeft
De aviator jas, ook wel vliegeniersjack genoemd, komt oorspronkelijk uit de luchtvaart. Piloten droegen hem vanaf de Eerste Wereldoorlog om zich te beschermen tegen de kou in open cockpits, met een kraag en voering van schapenvacht. Op Wikipedia staat die oorsprong goed beschreven: het model is al meer dan een eeuw oud, maar duikt steeds weer op zodra mode terugverlangt naar iets robuusts.
Dat 'robuust' is precies waar de slinger nu naar doorslaat. Na jaren van strakke, minimalistische jassen is er ruimte voor iets met karakter: zware stiksels, een dikke kraag, een jasje dat eruitziet alsof het iets heeft meegemaakt. Opvallend is ook dat jassen deze winter vaker kort zijn in plaats van lang, denk aan een model dat net over je broekband valt in plaats van tot halverwege je dijbeen. De aviator past daar van oudsher al in, want het heeft nooit de lengte van een parka of een overjas gehad.
Het verschil tussen een aviator, een bomber en een biker jack
Deze drie worden voortdurend door elkaar gehaald, dus even helderheid. De bomber, zoals de klassieke MA-1, is lichter, vaak van nylon of katoen, met een geribbelde boord en taille. De biker jack sluit asymmetrisch met een schuine rits en is meestal van gladder leer. De aviator onderscheidt zich door de brede kraag, vaak met shearling of imitatiebont, de rits recht in het midden en de iets zwaardere uitstraling. Hij oogt minder scherp dan een biker, maar warmer en stoerder dan een bomber.
Heb je al een suède jack in je kast hangen? Dan heb je eigenlijk al een voorproefje van deze trend gehad, alleen in een zachtere stof. De aviator is de stoerdere, stevigere versie voor als de temperatuur echt daalt.
Leer of shearling, dat maakt nogal wat uit
Bij een echte aviator heb je grofweg twee keuzes. Een model met volledige shearling voering, dus leer aan de buitenkant en schapenvacht aan de binnenkant, is het warmst en het zwaarst, maar ook het duurst. Een model met alleen een shearling kraag en een gewone voering is lichter, goedkoper en makkelijker te combineren met een trui eronder. Voor Nederlands weer, waar het zelden echt vriest, is die tweede variant voor de meeste mannen de praktischere keuze.
Twijfel je tussen echt leer en een synthetische variant? Kunstleer ziet er inmiddels verrassend overtuigend uit en is een stuk goedkoper, maar gaat minder lang mee en krijgt niet de patina die echt leer na een paar jaar draagt. Wil je hem tien jaar dragen, ga dan voor echt leer. Wil je gewoon een seizoen meedoen met de trend, dan is kunstleer een prima tussenstap.
Zo combineer je 'm zonder dat het een kostuum wordt
Het grootste risico bij een aviator is dat je eruitziet als Top Gun-cosplay. Dat voorkom je door de rest van je outfit juist rustig te houden: een eenvoudige trui, een overhemd zonder print, een gewone spijkerbroek. Vermijd andere items met opvallende stiksels of extra ritsen, want dan wordt het snel te veel.
De jas werkt het beste met relaxte pasvormen eronder. Een strak slim-fit overhemd onder een brede aviator jas staat niet in verhouding. Kies liever voor iets met wat meer ruimte, zodat de jas zijn volume kan houden zonder dat jij erin verdwijnt. Qua kleur zit je goed met donkerbruin of zwart leer, al zie je dit seizoen ook steeds meer groene varianten opduiken, in lijn met de bredere kleurtrends voor mannen van dit seizoen.
Waar je op moet letten voordat je 'm koopt
Een goede aviator jas is geen impulsaankoop van twintig euro. Let bij het passen op drie dingen. Eerst de schouders: die moeten precies aansluiten, want leer rekt nauwelijks mee als het te strak zit. Dan de lengte: een aviator hoort tot op of net onder je taille te komen, niet verder. En let op de kraag: bij een goede kraag kun je hem omhoog zetten zonder dat het shearling meteen vervilt of uit elkaar valt.
Onderhoud is minstens zo belangrijk als de aankoop zelf. Laat hem niet jarenlang in een vochtige gang hangen en gebruik af en toe wat leervet, zeker bij de vouwen rond de ellebogen. Shearling laat je het beste reinigen bij een stomerij met ervaring in leer en vacht, want gewoon wassen verpest de vacht binnen een paar beurten.
Reken op een stevige investering als je voor echt leer gaat, maar zie het ook zo: een jas die bij goed onderhoud tien tot vijftien jaar meegaat, is uiteindelijk goedkoper dan drie trenddingetjes die je na een seizoen weer wegdoet.
Dit jasje overleeft de trend zelf
En dat is precies waarom de aviator steeds weer terugkomt. Het is geen hype die over twee jaar verdwenen is, maar een stuk dat al honderd jaar meegaat omdat het functioneel is en er goed uitziet. Of je nu voor de volledige shearling-versie gaat of voor een lichter model met alleen een kraag: koop hem met de gedachte dat je hem over tien jaar nog draagt, niet alleen deze winter.